 |
||
 |
|
|
 |
||||||
De historie van bitters Gebrande wijn is ongetwijfeld de oudste gedistilleerde drank. Al vroeg ontdekte men dat "de geest van de wijn" uitstekend geschikt was als basis om kruiden op te trekken. Dit werden de bitters, die eerst vooral als medicijn bedoeld waren. Later werden de bitters ook als genotsmiddel gebruikt. In de late zeventiende en achttiende eeuw, ook wel pruikentijd genoemd, werd het nuttigen van gedistilleerde dranken populair. Deze gedistilleerde dranken waren meestal begonnen als geneeskrachtige brouwsels. Door gebruik te maken van allerlei gedroogde kruiden hadden de brouwsels overwegend een bittere smaak. Het zoeten met suiker was erg duur omdat de techniek om suiker helemaal uit te raffineren nog niet zo ver gevorderd was. Zoete likeuren waren zodoende echte luxe drankjes. In de zeventiende, "gouden", eeuw hadden brede lagen van de bevolking geprofiteerd van de goedlopende handel. Later, in de achttiende eeuw liep de handel wat terug en alleen sommige lieden bleven rijk, maar velen gingen er op achteruit. Mensen die niet wilden toegeven dat het minder ging, en ook degenen die het echt betalen konden, trakteerden hun gasten op toepasselijke likeuren. Als het echt niet op kon, pochte men door een 'gouden regen' met zuiver bladgoud in het glas te serveren, of 'zilverwater' met stukjes bladzilver. Het gewone volk dronk tegen een uur of vijf een ongezoet bittertje. Vooral Amsterdam met zijn pakhuizen vol kruiden was een echte bitter en likeurenstad. Veel van de bitters op basis van oudere recepten werden in de negentiende eeuw, toen de suiker goedkoper werd, gepromoveerd tot likeuren door ze aan te zoeten. Eind negentiende eeuw waren natuurlijk niet alle dranken die suiker bevatten ook meteen kwaliteitslikeuren. Daarom werd in deze periode de term 'dubbele likeur' geïntroduceerd, als het naar de mening van de stoker om een extra fijne likeur ging. Hoewel likeur voor steeds meer mensen bereikbaar werd, vergat men het bittertje niet. Bitter in de mond maakt immers het hart gezond. Er waren veel bitters op citrus-basis. Zo was er schilletje, oranjebitter, fladderak, voorburg, en de zoete voorburg. Bitters op basis van gedroogde kruiden -zoals Beerenburg, Jagermeister en dergelijke, waren ook populair. Een belangrijk onderdeel van de kwaliteit van een bitter, likeur of jenever is het recept. Een goed drinkbaar bittertje maken is zeker niet eenvoudig. Voorop staat dat de kruiden, vers of gedroogd, van goede kwaliteit zijn. Ook het in meer of mindere mate zoeten van een bitter smakende drank is een zorgvuldig werk. Vanillesuiker, rietsuiker, kandij of honing kunnen hiervoor worden gebruikt. Het gaat er daarbij om de juiste balans te vinden tussen bitter en zoet. De ene bitter is praktisch droog, zoals beerenburger, kruidenbitter of Lithauer, andere zijn juist zoet en zijn bijna likeur, bijvoorbeeld de likeur/bitter "half om half". De bitters van Oud Amsterdam worden volgens een oud, en daardoor beproefd recept vervaardigd. Het inzicht van de likeurmaker is daarbij erg belangrijk. Ook als men zich strikt aan het recept houdt kan de uiteindelijke smaak soms wel eens anders uitvallen omdat natuurlijke ingrediënten nu eenmaal niet elk jaar exact gelijk zijn aan die van een vorige oogst. |
||||||
 |
||||||
|
|
|
|
|
|
|
